Psychodietetyk vs dietetyk – kto może Ci pomóc i w czym?

Zawód dietetyka jest znany od wielu lat. Zazwyczaj kojarzy się ze specjalistą, który pozwoli Ci schudnąć czy rozpisze dietę eliminacyjną. W dzisiejszych czasach jego kompetencje są jednak dużo większe. Dietetyk może nie tylko tworzyć jadłospisy, ale również uczyć zdrowych zasad żywienia, prowadzić szkolenia czy pracować z osobami z zaburzeniami odżywiania. W tym ostatnim zakresie, potrzebna jest wiedza psychodietetyczna. Dowiedz się, czym różni się psychodietetyk od dietetyka i który z nich będzie dla Ciebie lepszym wyborem.

Dietetyk pomaga w doborze sposobu żywienia do zdrowia, celu i stylu życia (np. jadłospis, zalecenia, dieta w chorobach). Psychodietetyk łączy dietetykę z pracą nad emocjami, nawykami i relacją z jedzeniem – wspiera szczególnie wtedy, gdy jedzenie jest sposobem radzenia sobie ze stresem, pojawia się poczucie winy, napady objadania lub „błędne koło diet”.

Spis treści

• Kim jest dietetyk i czym się zajmuje?
• Kim jest psychodietetyk i jak pracuje?
• Kluczowe różnice między dietetykiem a psychodietetykiem
• Kiedy potrzebujesz psychodietetyka, a nie dietetyka?
• Kiedy wystarczy wizyta u dietetyka?
• Jak wybrać odpowiedniego specjalistę dla siebie?

Kim jest dietetyk i czym się zajmuje?

Podstawą pracy dietetyka jest tworzenie jadłospisów i zmienianie nawyków żywieniowych. Można to robić na wiele sposobów. Popularne jest indywidualne podejście, które umożliwiają konsultacje stacjonarne lub online. Są one niezbędne, aby lepiej poznać swojego pacjenta, jego stan zdrowia, preferencje żywieniowe czy problemy, z jakimi się mierzy. To właśnie podczas pierwszej rozmowy najłatwiej ustalić cel wizyty, oczekiwania czy poznać nawyki żywieniowe.

Dietetycy mogą specjalizować się w najróżniejszych dziedzinach związanych z żywieniem, a ich praca nie tylko może obejmować tworzenie jadłospisów. Można skupiać się na pracy z dziećmi, dorosłymi, seniorami, kobietami w ciąży, a także z osobami, które borykają się na co dzień z różnymi problemami zdrowotnymi, np. insulinoopornością, chorobą Hashimoto, wysokim cholesterolem, PCOS, otyłością czy problemami skórnymi. Specjalizacja pomaga mocno skupić się na konkretnych przypadkach i jeszcze skuteczniej planować kroki, które ułatwią codzienne funkcjonowanie i pomogą w powrocie do zdrowia. 

Coraz większe zapotrzebowanie na dietetyków jest w sporcie. Dbanie o ciało staje się coraz popularniejsze i wiele osób chce to zrobić kompleksowo, czyli łącząc trening z dietą i suplementacją. Wsparcie dietetyka w tym procesie jest nieocenione, nie tylko u profesjonalnych sportowców, ale także u amatorów. Dobrze dobrany jadłospis pozwala na szybszą regenerację po wysiłku, dostarcza niezbędnych witamin i składników mineralnych, a także pomaga osiągać lepsze wyniki. 

Kim jest psychodietetyk i jak pracuje?

W obecnych czasach coraz trudniej sprostać oczekiwaniom swoim i innych, co prowadzi do szeregu problemów związanych z psychiką i emocjami. Wiele osób w stresie, nudzie, zwątpieniu, czy smutku sięga po jedzenie, które daje szybki zastrzyk dopaminy. Jednorazowa sytuacja nie jest jeszcze powodem do szukania pomocy, ale jeśli zdarza się coraz częściej, towarzyszą jej wyrzuty sumienia lub kompensacja (np. wymiotowanie, stosowanie środków przeczyszczających) to sygnał, że warto poszukać specjalisty, który pomoże uporać się z tymi trudnościami. 

Często rola psychodietetyka jest łączona z wiedzą dietetyczną. U mnie jest podobnie. Nie tylko pomagam zrozumieć swoje emocje i zbudować solidną relację z jedzeniem, ale również wspieram w zmianie nawyków żywieniowych, które odgrywają bardzo ważną rolę w życiu. Uważam, że kompleksowe podejście jest najskuteczniejsze, co zostało potwierdzone w badaniach, a także przez wielu moich pacjentów. Kompetencje psychodietetyka są tutaj bardzo ważne, ale również zrozumienie emocji, relacja z pacjentem i wiedza dietetyczna pozwalają mi, jak najlepiej przeprowadzić Cię przez cały proces. 

Współpraca z psychodietetykiem wygląda inaczej niż z dietetykiem. Można ją porównać do psychoterapii. Bardzo ważne są regularne spotkania, najlepiej co tydzień lub co dwa tygodnie. Podczas nich analizowane jest nie tylko to, co jesz, ale również to, kiedy jesz, jakie towarzyszą temu emocje, jak traktujesz to jedzenie. Współpraca z psychodietetykiem skupia się na budowaniu nowych nawyków, nauce umiejętności innego radzenia sobie z trudnymi emocjami niż poprzez jedzenie. To proces, który trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy. Jest to kwestia mocno indywidualna, dopasowana do każdego w zależności od jego potrzeb. 

Kluczowe różnice między dietetykiem  a psychodietetykiem?

Dietetyk ma ogromną wiedzę na temat fizjologii, chorób, funkcjonowania organizmu czy odpowiedniego komponowania jadłospisu. W swojej pracy skupia się na tym, aby jedzenie było zdrowe, wspierało organizm, dodawało energii i zapewniało niezbędne witaminy i składniki mineralne. Psychodietetyk również ma wiedzę dotyczącą całego organizmu, ale dodatkowo pracuje nad emocjami, relacją z jedzeniem, motywacją i nawykami. Pomaga zrozumieć, że dieta to nie zakazy i nakazy, a wsparcie dla ciała i umysłu. Psychodietetyk wykorzystuje w swojej pracy wiedzę dietetyczną, daje zalecenia, jednak nie w formie sztywnego jadłospisu. Podejście psychodietetyczne uwzględnia zdrowie, potrzeby fizyczne i psychiczne.

Kiedy potrzebujesz psychodietetyka, a nie dietetyka?

Psychodietetyk to specjalista, który łączy wiedzę psychologiczną z dietetyką i pozwala zrozumieć nie tyle, co jesz, ale po co to robisz. Wiele trudności wynika z silnych emocji, braku wiedzy na temat radzenia sobie z nimi czy złych nawyków żywieniowych z przeszłości. Psychodietetyk pozwala zrozumieć, dlaczego wracasz do starych nawyków, czemu sięgasz po słodycze wieczorami, a także wyjść z błędnego koła dieta. Spotkanie z psychodietetykiem będzie najlepszym wyborem, jeśli:

• jesz pod wpływem silnych emocji (nudy, smutku, rozczarowania, złości),
• traktujesz dietę zero-jedynkowo i narzucasz sobie wiele zakazów, które następnie łamiesz,
• podjadasz,
• masz poczucie winy po jedzeniu,
• obsesyjnie liczysz kalorie i odmawiasz jedzenia, które przekracza Twoje dzienne zapotrzebowanie,
• jesz w ukryciu,
• trzymasz dietę cały dzień, a wieczorami rzucasz się na lodówkę,
• odmawiasz jedzenia lub chorujesz na anoreksję,
• wymiotujesz po jedzeniu,
• chcesz zrozumieć mechanizmy, które wpływają na Twoje decyzje żywieniowe. 

Jeśli dodatkowo chcesz popracować nad swoimi nawykami żywieniowymi, wybierz kogoś, kto specjalizuje się zarówno w dietetyce, jak i psychodietetyce. Kiedy iść do psychodietetyka? Najlepiej, jak najszybciej, kiedy tylko zaobserwujesz u siebie napięcie, które niwelujesz jedzeniem, obsesyjne myśli wokół słodyczy czy liczenie kalorii. 

Kiedy wystarczy wizyta u dietetyka?

Wizyta u dietetyka będzie dobrym pomysłem, jeśli chcesz zbilansować swoją dietę, borykasz się z różnymi chorobami lub potrzebujesz przepisów. 

To dobry pomysł, jeśli:

• chcesz zbudować zdrowsze nawyki żywieniowe, ale nie wiesz jak,
• potrzebujesz poprawić swoje wybory żywieniowe,
• chorujesz na schorzenia, które wymagają uwzględnienia konkretnego odżywiania (np. insulinooporność, choroby nerek, PCOS, cukrzyca, choroby tarczycy, SIBO, choroby jelit),
• masz za sobą nieskuteczne diety,
• chcesz schudnąć lub przytyć w zdrowy i trwały sposób,
• jesteś sportowcem i chcesz osiągać jeszcze lepsze wyniki,
• masz niedobory żywieniowe.

Coraz częściej jednak warto poszukać pomocy u kogoś, kto łączy w swojej pracy dietetykę z psychodietetyką. Nigdy nie wiadomo, czy przyczyna większej masy ciała nie leży w złej relacji z jedzeniem.

Jak wybrać odpowiedniego specjalistę dla siebie?

Różnica pomiędzy psychodietetykiem a dietetykiem może być zauważalna podczas konsultacji, dlatego przed wyborem określ, czego potrzebujesz. Czy bardziej szukasz wsparcia w zakresie odżywiania, czy może zmagasz się z problemami z emocjonalnym związanymi z jedzeniem, wieczornym objadaniem i trudnościami w utrzymaniu wypracowanych zmian. Możesz również rozważyć współpracę ze specjalistą, który łączy w sobie te dwa nurty. Takim specjalistą jestem ja i serdecznie zapraszam Cię do współpracy. Umów konsultację i zrób pierwszy krok ku lepszemu zdrowiu i samopoczuciu.